De 30: minstens 30% boomkronen in elke buurt
Hoeveel van het land in een buurt ligt onder een boomkroon? We hebben het oppervlak onder kronen gemeten op een kaart van 25 bij 25 cm uit 2024 en dat gedeeld door het landoppervlak van de buurt.
Zuid-Holland, kronen in 2024, buurten en landoppervlak van het CBS (2025).
Wat wordt er gemeten?
Het artikel vraagt minstens 30% kroonbedekking in elke buurt, en zegt erbij dat het om de buurt gaat en niet om het gemiddelde van de stad. Wij rekenen:
kroonbedekking = oppervlak onder boomkronen ÷ landoppervlak × 100%
Wat de uitkomst aanneemt
Het artikel laat open vanaf waar en hoe ver je meet. De keuzes hieronder vullen dat in en maken het meeste verschil voor de cijfers. Achter elke keuze staat de kant waarop ze de uitkomst duwt; de redenen staan onder "Keuzes en waarom".
- De buurt is de eenheid. Een wijk of gemeente is het kroonoppervlak van al haar buurten gedeeld door hun landoppervlak. Grote groene buurten tillen dat op terwijl andere buurten ver onder 30% kunnen blijven; lees de kaart dus op buurtniveau.
- Elk stukje kroon telt één keer. Overlappende kronen tellen één keer, en een kroon op een buurtgrens telt per buurt voor het deel dat erin ligt.
- Gedeeld door landoppervlak. Een buurt met een plas wordt niet afgerekend op het water, maar een kroon boven een gracht telt wel als kroon. (gunstiger)
- Straat- en tuinbomen tellen mee. De kroonkaart is gemaakt uit lidar; wat precies als kroon telt, bepaalt die kaart.
Stappen
- Waar staan kronen? De Boomkroonbedekking 2024 (BKB 2024) van Friedenau Society deelt heel Nederland op in vakjes van 25 bij 25 cm en geeft per vakje aan of er een boomkroon boven hangt. De kaart is gemaakt uit lidar: laserhoogtemetingen vanuit een vliegtuig.
- Buurten. De gemeenten, wijken en buurten zijn die van de kaart, uit de CBS Wijk- en Buurtkaart 2025. De 3, de 30 en de 300 staan dus op precies dezelfde vlakken.
- Kronen per buurt tellen. Elk vakje hoort bij de buurt waarin het midden ervan ligt. Een kroon op een grens telt dus voor het stuk dat in elke buurt ligt, en nergens dubbel. Wijken en gemeenten zijn de optelsom van hun buurten; in Delft is nagerekend dat dat precies hetzelfde geeft als de wijken en de gemeente zelf uitknippen.
- Delen door het landoppervlak. Het landoppervlak komt ook van het CBS (2025). Oppervlak onder kronen ÷ landoppervlak × 100%.
Keuzes en waarom
| Keuze | Waarom | Alternatief dat we niet kozen |
|---|---|---|
| Per CBS-buurt | Het artikel vraagt 30% per neighbourhood. De CBS-buurt is de kleinste officiële eenheid die daar het dichtst bij komt, en is landelijk gelijk, dus vergelijkbaar tussen gemeenten en provincies. | Een raster of een straal rond elke woning: nauwkeuriger per woning, maar niet meer "de buurt" uit de regel. |
| Een kroonkaart uit lidar | De regel gaat over bedekking: hoeveel grond onder een kroon ligt. De kaart meet dat direct. Overlappende kronen tellen één keer, zoals de grond eronder ook maar één keer bestaat. | Kroonvlakken per boom optellen (de eerdere berekening, zie onder): kronen die elkaar overlappen tellen dan dubbel. |
| Midden van het vakje bepaalt de buurt | Elk stukje kroon telt in precies één buurt. Bij vakjes van 25 cm wijkt een buurtgrens hooguit 12,5 cm af; in Delft scheelt het per buurt hooguit 4 m² met het echte oppervlak. | Een hele kroon meetellen in elke buurt die hij raakt. |
| Delen door landoppervlak | Op open water groeien geen bomen. Een buurt met een meer of rivier zou anders onterecht laag uitkomen. | Totale oppervlakte inclusief water. |
| Kronen 2024, buurten 2025 | De kronen en de gebieden komen uit bijna hetzelfde jaar, en de buurten zijn dezelfde als op de kaart. | Oudere buurtgrenzen, die eerst omgerekend moeten worden. |
| Kleuren: < 10, 10–20, 20–30, ≥ 30% | 30% is de grens van de regel; de tussenstappen laten zien hoe ver een buurt ervan af zit. | — |
Vergeleken met de eerdere berekening
Eerder kwam de 30 uit een berekening met de kroonvlakken van de NEO-bomen (2020–2022), op de CBS-buurten van 2023. Die gaf steeds hogere waarden: hoger in alle 39 gemeenten waarvoor die berekening compleet was, meestal zo'n 23% (mediaan). In Delft was het 24,7% tegen 21,0% nu. Het patroon klopt wel: welke gemeenten hoog en laag scoren is vrijwel gelijk (correlatie 0,99).
Het verschil komt waarschijnlijk vooral door de manier van tellen. De oude berekening telde elke kroon die een buurt raakte helemaal mee, dus kronen op een grens in twee buurten, en telde het oppervlak van overlappende kronen bij elkaar op. In Delft groeit het verschil per buurt mee met de lengte van de buurtgrens en met de hoeveelheid kroon. Daarnaast verschillen de jaren: de NEO-kronen zijn van 2020–2022, de kroonkaart van 2024. De oude berekening miste bovendien waarden voor Voorne aan Zee en delen van Schiedam, Leiderdorp, Westland, Pijnacker-Nootdorp en Delft, door een fout in de buurtcodes; die gebieden hebben nu wel een waarde.
Beperkingen
- Landoppervlak in hele hectares. Het CBS geeft het landoppervlak afgerond op hele hectares. Bij een kleine buurt kan dat het percentage een paar punten verschuiven.
- Kronen boven water tellen mee. Een kroon boven een sloot of gracht telt bij de kroon, terwijl het water niet bij het landoppervlak hoort. In buurten met veel water langs de oevers kan de waarde daardoor iets hoger uitvallen.
- Wat een kroon is, bepaalt de kaart van Friedenau Society. Heel kleine bomen en struiken kunnen er wel of niet in zitten, afhankelijk van hoe die kaart is gemaakt.
Code en bronnen
| Stap | Script |
|---|---|
| Kroonvakjes per buurt tellen | etl/bkb_per_gebied.py |
| Per buurt, wijk en gemeente, met landoppervlak | etl/kroonbedekking_gebieden.py |
| Kaarttegels | web/build_tiles_30_300.py |
| Gegevens | Bron | Stand |
|---|---|---|
| Boomkronen | Boomkroonbedekking 2024 (BKB 2024), Friedenau Society, uit lidar, vakjes van 25 cm | 2024 |
| Gemeenten, wijken, buurten en landoppervlak | CBS Wijk- en Buurtkaart 2025 via PDOK | 2025 |